VẤN ĐỀ XÃ HỘI - HIỂU THẾ NÀO CHO ĐÚNG? Vấn đề xã hội (Social Problems) là hệ quả của quá trình phát triển và biến đổi xã hội [1] . Trong quá trình phát triển và chuyển biến xã hội, tất yếu xuất hiện sự mất cân đối trong chức năng, kết cấu và mất cân bằng của một số bộ phận và thành tố xã hội. Nói cách khác, một vài chức năng nào đó trong hệ thống xã hội bị suy giảm, bị triệt tiêu hay bị chuyển hóa thường gây nên mất cân bằng trong kết cấu xã hội; mất đi sự phối hợp nhịp nhàng của các bộ phận, thành tố trong hệ thống xã hội, từ đó làm nảy sinh các vấn đề xã hội. Cần phải hiểu rằng, vấn đề xã hội có tính hai mặt, tức là vừa tính tiêu cực, vừa có tính tích cực: một mặt, trong quá trình phát triển xã hội ở một trình độ nhất định và một thời gian nhất định, xuất hiện sự “mất cân đối tạm thời” trong hệ thống xã hội từ thể chế và kết cấu ...
Bài đăng
GIA ĐÌNH TRONG XÃ HỘI CÔNG NGHIỆP , THỜI ĐẠI SỐ Trong xã hội công nghiệp, hậu công nhiệp và nhất là những “xung kích” của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư như hiện nay, những nghiên cứu cho thấy gia đình đang có sự chuyển biến trong cấu trúc và thay đổi lớn về vai trò, chức năng. Thể hiện cụ thể trên các phương diện sau: - Chức năng giáo dục-xã hội dần mờ nhạt. Trong xã hội nông nghiệp và tiền công nghiệp, gia đình đóng vai hết sức quan trọng trong giáo dục và xã hội hóa con người. Trong đó, việc truyền thụ nghề nghiệp, chuyển giao kiến thức, hình thành kỹ năng sống, kỹ năng lựa chọn bạn đời, định hướng hôn nhân, hình thành các khuôn mẫu, chuẩn mực hành vi. Trong xã hội công nghiệp mà đặc biệt là cuộc cách mạng về khoa học công nghệ, chức năng giáo dục của gia đình dần “chuyển giao” cho hệ thống trường học, đồng thời chịu ảnh hưởng của các phương tiện truyền thông (trong đó có truyền thông xã hội). Các thiết chế giáo dục càng phát triển thì chức năng xã hội hóa trẻ em t...
GIA ĐÌNH VÀ CHỨC NĂNG CƠ BẢN CỦA GIA ĐÌNH Gia đình là yếu tố cấu thành cơ bản của cơ cấu xã hội tổng thể, gia đình phản ánh chân thực mối quan hệ xã hội đa dạng và phức tạp. Gia đình, như quan điểm Mác-xít, “là quan hệ xã hội duy nhất” gia đình là cộng đồng lao động và cộng đồng sinh hoạt, là khuôn khổ tồn tại và là thế giới của con người. Nếu xem xét gia đình như một thiết chế xã hội thì cần hướng tới các chức năng, việc định hướng giá trị và nghĩa vụ mà gia đình phải giải quyết với tư cách là một đơn vị xã hội đặc biệt. gia đình được sinh ra tồn tại và phát triển chính là do nó sứ mệnh được đảm đương những chức năng đặc biệt mà xã hội và tự nhiên đã trao cho, không thiết chế xã hội nào có thể thay thế được. Gia đình có những chức năng cơ bản sau: Chức năng sản xuất-kinh tế Gia đình là một đơn vị sản xuất ra của cải vật chất cho xã hội. Hơn thế nữa nó cũng l...
"CÁCH MẠNG" GIAO THÔNG, NÊN BẮT ĐẦU TỪ ĐÂU? Muốn hạn chế một nhu cầu thiết thân của người dân không thể đơn thuần cấm đoán mà phải tạo ra một hay nhiều kênh thay thế khác, tức là đa dạng hóa sự lựa chọn. Trong những năm gần đây, dễ dàng quan sát thấy tình trạng giao thông tại các đô thị lớn như Hà Nội và TP HCM ngày càng rối rắm, mất trật tự, thường xuyên xảy ra ùn tắc; cơ sở hạ tầng giao thông xuống cấp nghiêm trọng, tai nạn giao thông xảy ra nhiều hơn kèm theo đó là số người chết và số người bị thương gia tăng… Nhiều người đề nghị cần phải có cuộc “đại phẫu” cho căn bệnh giao thông đô thị hiện nay để tìm ra những căn nguyên cố hữu mà bấy lâu chúng ta cứ loay hoay với những “biểu hiện lâm sàng” để rồi ngộ nhận mà đưa những “thang thuốc”, những “phác đồ điều trị” không phù hợp. Có người lại cho rằng cần phải có một “cuộc cách mạng” về giao thông ở nước ta nói chung, ở hai đô thị lớn nói riêng nhằm mang lại một tương lai sáng sủa hơn cho giao thông đô thị. Không thể là...
SỨ MẠNG CỦA XE BUÝT Một trong những giải pháp chống ùn tắc giao thông đô thị là kiến tạo và hoàn chỉnh hệ thống giao thông công cộng, điều này không có gì bàn cãi. Nhưng điều khiến chúng ta suy ngẫm là hiện nay trong các đô thị lớn của nước ta, xe buýt là đại diện duy nhất cho hệ thống giao thông công cộng vẫn chưa xứng tầm. Chúng ta không thể kêu gọi mọi người phải lựa chọn phương tiện giao thông công cộng khi lựa chọn đó chỉ là “duy nhất phải chọn”. Hơn thế nữa, hệ thống xe buýt của chúng ta còn quá nhiều bất cập khiến cho việc chọn phương tiện này trở thành điều cực chẳng đã. Hiện chưa có một điều tra căn bản nào về thành phần đối tượng sử dụng cũng như mức độ hài lòng của người tham gia giao thông về hình tượng xe buýt trong các đô thị lớn. Thế nhưng e rằng người lựa chọn xe buýt cảm thấy bị ...
DIỆN MẠO ĐÔ THỊ VÀ DIỆN MẠO CÁN BỘ Thực tế cho thấy, bộ mặt đô thị trong một số thành phố lớn ở nước ta, bên cạnh những gam màu sáng, có điểm nhấn, có quy hoạch bài bản thì còn tồn tại quá nhiều bất cập, nhất là trong công tác quản lý đô thị. Quản lý đô thị là “phần mền” trong các mắt xích như chính sách, quy hoạch, tổ chức, chỉnh trang, kiến tạo, vận hành đô thị và là một khâu then chốt tạo nên bộ mặt đô thị sáng sủa, khang trang của chính đô thị đó. Nếu quy hoạch tốt nhưng công tác giám sát, quản lý đô thị kém thì không bao giờ kiến tạo được một đô thị đẹp, văn minh. Do đó, Bí thư thành ủy TP Hà Nội Phạm Quang Nghị rất có lý khi chủ trương “lấy diện mạo đô thị làm tiêu chí đánh giá cán bộ”. Có thể khẳng định, đây không phải là một ý tưởng hoàn toàn mới nhưng là một chỉ đạo hết sức đúng đắn và phù hợp với kết cấu logic “người-việc” của một vị đứng đầu thành phố. Lâu nay chúng ta vẫn đánh giá cán bộ một cách chung chung, không gắn với từng công việc, trách nhiệm, nghĩa vụ cụ thể ...
XÂY DỰNG CHÍNH QUYỀN ĐÔ THỊ, NÊN BẮT ĐẦU TỪ ĐÂU? Xây dựng chính quyền đô thị (CQĐT) hay kiến lập một thể chế quản lí kiểu mới về đô thị (ĐT) phải vừa phù hợp với tình hình quản lí hiện đại trong bối cảnh toàn cầu hóa lại vừa đảm bảo mục tiêu quản lí của Nhà nước trong điều kiện hiện hữu (điều kiện cơ sở hạ tầng, điều kiện về trình độ quản lí, điều kiện về dân số, văn hóa, thể chế…). Đối với nước ta nói chung, với TP.HCM nói riêng, đây là một vấn đề hoàn toàn mới mẻ, có tác động lớn và chưa có tiền lệ trong lịch sử quản lí đô thị. Chính lẽ đó, cần có những bước đi thận trọng, chắc chắn; cần có những nghiên cứu thật khoa học và tỉ mỉ, trên cơ sở kế thừa những thành tựu quản lí ĐT từ các mô hình khác nhau trên thế giới, vừa phù hợp với điều kiện kinh tế, xã hội, văn hóa và cả điều kiện về thể chế chính trị của Việt Nam. Từ những tồn tại hiện hữu… Theo thống kê, dân số bình quân trên địa bàn thành phố năm 2012 ước hiện có 7.750,9 ngàn người; khu vực thành thị là 6.433,2 ngàn người,...
SỰ THAM GIA CỦA NGƯỜI DÂN VÀO CÔNG TÁC QUY HOẠCH VÀ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ Kinh nghiệm trên thế giới đã chỉ ra rằng, nếu nơi nào làm tốt công tác quản lí đô thị thì sẽ thúc đẩy tiến trình đô thị hóa nhanh, hợp lí, hiện đại và ngược lại. Quản lý đô thị không đơn thuần chỉ là mặt hành chính mà nó, ở một giác độ nào đó mà nói, là một khoa học, một nghệ thuật; quản lí đô thị không chỉ là việc quản lí kinh doanh, đất đai, nhà ở, cơ sở hạ tầng kĩ thuật, quản lí hành chính nhà nước, môi trường, tài chính đô thị mà còn là quản lí con người gắn với văn hóa xã hội hiện hữu; quản lí đô thị không chỉ là nhiệm vụ của nhà quản lí mà, đó là nhiệm vụ của toàn thể người dân với tư cách là một công dân đô thị. Thông thường mà nói, khi nói đến chủ thể quản lí đô thị người ta nghĩ ngay đến các định chế quản lí Nhà nước trong phạm vi thành phố đó là các cơ sở ban ngành các cấp. Từ đó, khi nói đến cải tiến quản lí người ta chỉ tập trung bàn về chức năng, nhiệm vụ, sự phân công phân cấp và mối quan hệ gi...