QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH DƯ LUẬN XÃ HỘI
QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH DƯ
LUẬN XÃ HỘI
Dư luận xã hội là
ý kiến phán xét, đánh giá của nhiều người trong xã hội. Tuy nhiên, khởi đầu của
dư luận xã hội thường là ý kiến của các cá nhân hoặc các nhóm nhỏ có quan tâm đến
vấn đề xã hội nào đó. Dư luận xã hội không tự xuất hiện một cách hoàn chỉnh mà
luôn phải trải qua các bước hình thành và phát triển. Có thể tạm chia thành các
bước cơ bản như sau:
Giai đoạn thứ nhất: Các nhóm tiếp
xúc với các hiện tượng, sự kiện xã hội: tạo cảm giác và cảm nghĩ ban đầu (tất
nhiên các sự vật, hiện tượng phải được nhóm quan tâm, ảnh hưởng đến cuộc sống của
họ).
Giao đoạn thứ hai: Trao đổi
bàn luận về các ý kiến xoay quanh đối tượng dư luận. Lúc này các ý kiến của cá
nhân được chuyển dần vế ý kiến tập thể.
Giao đoạn thứ ba: Các ý kiến
khác nhau được thống nhất lại trên những quan điểm cơ bản để hình thành sự đánh
giá chung về các hiện tượng, quá trình xã hội.
Giao đoạn thứ tư: Các cá nhân
thống nhất nhau về hành động. Lúc này, các ý kiến không còn là ý thức nữa mà đã
trở thành những hành động.
Cần phải lưu ý rằng,
không phải bất kỳ trường hợp nào luồng dư luận xã hội cũng phải trải qua bốn bước
hình thành như trên. Thông thường, việc tuân thủ cả bốn bước như trên chỉ diễn
ra khi đối tượng của dư luận xã hội là các sự kiện, hiện tượng, quá trình mới
và phức tạp. Đa số người dân chưa có hoặc chưa chuẩn bị thái độ, hành vi ứng xử
phù hợp với thực tế cuộc sống. Dư luận xã hội với quy mô gia đình ít con, với
việc bảo vệ môi trường là những ví dụ cho trường hợp này.
Bên cạnh đó có những
luồng dư luận xã hội được hình thành rất nhanh chóng trước những biến cố đặc biệt
của đời sống xã hội như tội phạm giết người, cướp của, các hành động xâm lược,
phá hoại an ninh quốc gia… Trong những trường hợp này, có thể thấy, lợi ích căn
bản, hệ thống giá trị, chuẩn mực, đạo đức luân lý của cộng đồng người bị xâm hại
nặng nề dẫn đến trạng thái phản ứng tức thời của người dân được hội tụ trong luồng
dư luận xã hội phản đối hay đồng tình với các vấn đề nhất định.
Ví dụ, công ty
Clon-nết (Pháp) đưa ra công bố đã thành công trong việc nhân bản vô tính đứa bé
gái đầu tiên trên thế giới thì ngay lập tức, đã nhận được sự phản đối mạnh mẽ của
các luồng dư luận xã hội: đó là trò lừa bịp và vô đạo đức, một thử nghiệm vô
lương tâm. Ví dụ tiếp theo, vào khoảng tháng 5 năm 2014, Trung Quốc hạ đặt
trái phép giàn khoan Hải Dương-981 và đưa nhiều tàu hải giám, hải cảnh,
tàu quân sự,... vào sâu trong khu vực thềm lục địa và vùng đặc quyền
kinh tế của Việt Nam (cách đảo Lý
Sơn của Việt Nam 119 hải lý). Hành động ngang ngược đó của Trung Quốc đã
gây quan ngại và sự phản đối mạnh mẽ của dư luận trong nước và cả dư luận quốc
tế. Có thể nói, với áp lực cực kỳ lớn từ phía dư luận trong nước và quốc tế, buộc
Trung Quốc phải nhìn lại hành động của mình và rút khoan Hải Dương-981 ra khỏi
lãnh hải nước ta vào tháng 7 năm 2014.
Phạm Đi
Nhận xét
Đăng nhận xét