MỘT SỐ YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN DƯ LUẬN XÃ HỘI

 

MỘT SỐ YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN DƯ LUẬN XÃ HỘI

Chúng ta cần phải nhận thức một cách sâu sắc rằng, không phải cứ có một sự kiện, hiện tượng hay vấn đề xã hội nào đó nảy sinh thì ngay lập tức sẽ có luồng dư luận xã hội tương ứng theo quan hệ nhân quả. Thực tế, dư luận xã hội hình thành, phát triển theo các điều kiện hiện thực và quan hệ khả năng của nó. Dư luận xã hội có thể hình thành hay không, phát triển như thế nào, cheo chiều hướng nào còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố và điều kiện xã hội khác nữa. Chí ít nó phụ thuộc vào một số yếu tố cơ bản sau:

Thứ nhất, dư luận xã hội hình thành phụ thuộc vào tính chất, quy mô của hiện tượng, quá trình xã hội mà nó phản ánh. Trong đó tính chất lợi ích là quan trọng. Những tính chất đó quyết định đến thời gian tồn tại (ngắn hay dài), mức độ tác động (đơn giản hay phức tạp), quy mô tác động (hẹp hay rộng).

Thứ hai, hệ tư tưởng, trình độ hiểu biết, năng lực, văn hoá có vị trí quan trọng trong việc hình thành dư luận xã hội. Trong đó hệ tư tưởng có vai trò quyết định. Thông thường, những nhóm xã hội có học vấn cao, trình độ hiểu biết (nhất là hiểu biết pháp luật) thường có xu hướng bàn bạc, nhìn nhận vấn đề xác đáng hơn và đương nhiên, tiếng nói của họ cũng có “trọng lượng” hơn.

Thứ ba, tham gia của quần chúng đối với các sinh hoạt chính trị xã hội. Thái độ cởi mở và tinh thần dân chủ được coi là yếu tố thúc đẩy tích cực của quần chúng trong việc thể hiện dư luận xã hội.

Thứ tư, dư luận xã hội cũng phụ thuộc vào nhân tố tâm lý như không khí đạo đức trong tập thể; thói quen, tập quán, lối sống, tâm trạng của cộng đồng, dân tộc. Trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế, thất nghiệp gia tăng, giá cả sinh hoạt biến động thất thường thì sự phán xét, đánh giá của dư luận xã hội thường mang màu sắc tiêu cực, thất vọng, thiếu tin tưởng; ngược lại trong thời kì kinh tế phát triển, đời sống kinh tế văn hoá tinh thần được cải thiện rõ rệt thì dư luận xã hội thường mang sắc thái thuận lợi, lạc quan.

Thứ năm, công tác vận động, tuyên truyền cũng là yếu tố quan trọng hình thành dư luận xã hội. Xét về bản chất, tuyên truyền, vận động là phương thức giao tiếp xã hội nhằm thuyết phục đối tượng chấp nhận, chia sẻ và ủng hộ quan điểm, hành động của chủ thể nào đó. Đối với cuộc vận động xây dựng và chỉnh đốn Đảng hiện nay, bên cạnh khâu tổ chức và thực hiện thực tế thì công tác tuyên truyền, vận động phải khẳng định được với người dân ý nghĩa của phong trào này. Trên cơ sở như thế, người dân mới có sự tin tưởng và trở thành chủ thể của các luồng dư luận xã hội tích cực, chủ động và ủng hộ tổ chức Đảng.

Phạm Đi